Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
شیر پاستوریزه و استریلیزه چگونه تهیه می‌شود؟ | خواص شیر

شیر یکی از مقوی‌ترین نوشیدنی‌های مورد مصرف مردم جهان است که انواع مختلفی دارد. گروهی از شیرها از چارپایان گرفته می‌شوند که از این دسته می‌توان به شیر گاو، بز و شتر اشاره کرد و گروهی دیگر، شیرهای غیرلبنی هستند که از دانه‌های گیاهی درست می‌شوند، مانند شیر سویا، کنف، بادام و نارگیل. از گروه‌ شیرهای غیرلبنی، شیر سویا محبوب ترین نوع است که خواص آن مانند شیر گاو است و پروتئین و کلسیم یکسانی با شیر گاو دارد، اما از آنجایی که این شیر لاکتوز ندارد برای افرادی که به لاکتوز حساسیت دارند گزینه مناسبی است و می‌تواند بهترین جایگزین برای شیر گاو باشد. در میان شیرهای لبنی، شیر گاو محبوب‌تر است اما مصرف آن مستلزم از بین بردن میکروب‌های موجود آن است که موجب انتقال بیماری‌‌هایی به انسان است. بیماری‌هایی که از طریق شیر گاو به انسان منتقل می‌شود دو دسته هستند، یکی عفونت‌های حیوانی مانند سل و تب مالت و دیگری عفونت‌های انسانی مثل حصبه و وبا. برای جلوگیری از انتقال این بیماری‌ها، شیر را پاستوریزاسیون می‌کنند.

پاستوریزاسیون چیست؟

گرم کردن شیر در مدت زمان و دمای مشخص برای از بین بردن میکروب‌های بیماری‌زا را پاستوریزاسیون می‌گویند. همان‌طوری که از اسمش پیداست، این عمل اولین بار توسط لویی پاستور دانشمند فرانسوی انجام شد. پاستوریزه کردن مواد غذایی مختلف با هم متفاوت است و معمولا برای شیر به دو روش انجام می‌شود، یکی با حرارت بسیار بالا در مدت زمان کم و دیگری با حرارت نسبتا بالا در مدت زمان کوتاه. البته در پاستوریزه کردن، ساختار اصلی شیر نباید از بین برود و باکتری‌های مفید آن باید باقی بمانند. وجود همین باکتری‌های مفید باعث می‌شود که شیر پاستوریزه عمر کوتاهی داشته باشد و معمولا بعد از گذشت چند روز به خاطر فعال بودن این باکتری‌ها، شیر فاسد می‌شود. اما در استرلیزه کردن عمر محصول طولانی‌تر است.

شیر پاستوریزه و استریلیزه چگونه تهیه می‌شود؟

تفاوت پاستوریزاسیون و استریلیزاسیون

در فرآیند استریلیزاسیون نسبت به پاستوریزه کردن، حرارت بیشتری به محصول داده می‌شود و زمان حرارت‌دهی بسیار کاهش می‌یابد و حتی این زمان به دو ثانیه می‌رسد. از مزیت‌های این روش ماندگاری بالای شیر است که ممکن است تا شش ماه زمان مصرف داشته باشد. بنابراین شیرهای پاکتی مدت‌دار به خاطر استریلیزه شدن عمر طولانی دارند و از مواد نگهدارنده برای دوام آنها استفاده نمی‌شود. در مقابل شیرهای پاستوریزه ماندگاری ندارد و حداکثر یک هفته یا ده روز سالم می‌ماند اما از آنجایی که باکتری‌های مفید آن از بین نرفته است برای سیستم گوارشی بدن انسان و به خصوص برای روده مفید است.

شیر خام بنوشیم یا شیر پاستوریزه؟

در سالهای اخیر مردم گرایش بیشتری به مصرف محصولات محلی پیدا کرده‌اند و گمان می‌کنند که محصولات لبنی محلی و خام خاصیت بیشتری دارند و از نظر بعضی افراد، شیر خام مزه بیشتری دارد، آنها بسیاری از اوقات می‌گویند که شیرهای پاکتی اصلا مزه‌ای ندارند، بنابراین هیچ خاصیتی هم ندارند. بی‌مزگی شیرهای کارخانه‌ای و پاستوریزه شده به داشتن یا نداشتن خاصیت مربوط نمی‌شود بلکه به خاطر این است که این شیرها فاقد چربی زیاد هستند. عدم وجود چربی زیاد در شیر باعث بی‌مزگی آن می‌شود اما در عوض خاصیت‌های آن مثل کلسیم و ویتامین‌ها را بیشتر می‌کند. یکی از مشکلاتی که شیرهای خام به همراه دارند، وجود میکروب‌هایی است که عامل بیماری‌هایی از جمله سل و تب مالت است. بنابراین مصرف شیر پاستوریزه مطمئن‌تر از شیر خام است، اما اگر هوس شیر خام کردید با رعایت چند نکته می‌توانید شیر خام را میل کنید.

مشاهده موضوع پیشنهادی  ده خوراکی که هرگز نباید بعد از تمرینات ورزشی بخوریم کدام است؟

شیر پاستوریزه و استریلیزه چگونه تهیه می‌شود؟

نکاتی برای تهیه شیر خام سالم

اولین قدم برای داشتن شیر محلی سالم، رعایت نکات بهداشتی توسط افرادی است که شیر را از گاو می‌گیرند. رعایت اصول بهداشتی از لحظه گرفتن شیر تا ریختن آن در ظرف الزامی است بنابراین شیر محلی را باید از فروشگاه‌های مطمئنی تهیه کرد که تحت نظارت سازمان‌های بهداشتی هستند. باید در نظر داشت که جوشاندن شیر با پاستوریزه کردن آن متفاوت است، در واقع با جوشاندن شیر نه تنها عمل پاستوریزاسیون صورت نمی‌گیرد بلکه مواد مغذی آن هم از بین می‌رود. برای پاستوریزه کردن شیر خام در منزل، دو قابلمه بردارید. قابلمه بزرگ‌تر را با آب پر کنید و در قابلمه کوچکتر شیر بریزید و درون قابلمه آب قرار دهید و روی گاز بگذارید و درون قابلمه شیر دماسنجی بگذارید اما مراقب باشید با کف ظرف تماس نداشته باشد. ظرفی دیگر را پر از یخ و آب کنید و کنار بگذارید. زیر گاز را روشن کرده و مرتب شیر را هم بزنید، دما را به 72 درجه سانتی‌گراد رسانده و به مدت 30 ثانیه در این دما نگه‌دارید، سپس قابلمه شیر را در ظرف یخ و آب گذاشته و حدود 40 دقیقه منتظر بمانید. در نهایت یک ظرف شیشه‌ای برداشته و به مدت یک دقیقه در آب در حال جوش بگذارید تا استریل شود.

شیر پاستوریزه و استریلیزه چگونه تهیه می‌شود؟

از آنجایی که محیط خانه استرلیزه شده نیست و امکان ورود میکروب‌های محیطی به شیر وجود دارد، مصرف شیر پاستوریزه شده صنعتی پیشنهاد می‌شود، مخصوصا برای کودکان و افرادی مثل خانم‌های باردار که ایمنی بدنشان ضعیف‌تر است، شیر خام می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

شیر پاستوریزه و استریلیزه چگونه تهیه می‌شود؟ | خواص شیر
5 (100%) 1 vote

نیلوفر سعیدی هستم؛ دانش‌آموخته رشته مطالعات‌فرهنگی و رسانه از مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تهران و دوره کارشناسی رو هم در دانشگاه علامه طباطبایی، روابط عمومی خوندم. بیشتر پژوهش‌های دانشگاهی‌ رو درباره مصرف و سبک زندگی انجام دادم. در حال حاضر پرسونای بخش بازاریابی شرکت ریحون هستم و در ویدیوهایی که ریحون برای شبکه‌های اجتماعی می‌سازه، بازی می‌کنم.

1 comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*
*