Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
آبگوشت‌خورها

یکی از دلچسب‌ترین غذاها در روزهای تعطیل و در جمع خانوادگی، دیزی است که مزه‌ آن به دسته‌جمعی خوردن است. این غذای سنتی ایرانی که سال‌ها به خاطر گسترش غذاهای غربی مثل فست‌فودها درحاشیه بود، در سال‌های اخیر دوباره مورد توجه مردم قرار گرفته و علاوه بر دیزی‌سراهای قدیمی، رستوران‌های جدید هم در منوی خود این غذا را اضافه کرده‌اند. دیزی یکی از نمادهای غذای ایرانی است و اگر بخواهیم یک فرد خارجی را به غذای ایرانی مهمان کنیم، قطعا دیزی یا همان آبگوشت یکی از انتخاب‌های ماست. برای معرفی کامل این غذا، بهتر است که درباره تاریخچه آن بدانیم.

تاریخچه دیزی

دیزی غذایی است که به خاطر شیوه پختش، احتیاج به صرف زمانی طولانی دارد تا حسابی جا بیفتد. بنابراین این غذا با به وجود آمدن شهرها و روستاها و زندگی و یکجانشینی به وجود آمده است. از طرفی دیزی با ظرف‌های سفالی و سنگی درست پخته می‌شود و به همین دلیل قابل حمل نبوده و یکجانشینان آن را می‌پختند. علت نام‌گذاری این غذا هم، ظرف‌های سنگی کوچکی بود که در آن آبگوشت را می پختند و دیزی نام داشت. به هرحال این غذا به خاطر طعم خوب و خواص زیادی که دارد، در سالیان دراز به سفره‌های ایرانی راه پیدا کرد.

دیزی سنگی

آبگوشتی که در ظرف دیزی سنگی پخته شود، دیزی سنگی نام دارد و خاصیت بیش‌تری نسبت به آبگوشتی دارد که در قابلمه تفلون پخته شود. استفاده از این نوع ظروف، موجب آزاد شدن آهن در بدن می‌شود. از طرفی این ظرف‌ها هیچ پوشش شیمیایی ندارد و برای سلامتی مفید است. جنس این نوع از ظرف‌ها، سنگ سرپانتین است که از آن دسته سنگ‌هایی است که جنس نرمی دارد و دربرابر آتش هم مقاوم است. به همین خاطر برای پخت غذا در حرارت ملایم مناسب است.

خواص دیزی

اگر بخواهیم از خواص دیزی صحبت کنیم، درواقع باید از فواید مواد تشکیل‌دهنده آن بگوییم. دیزی از گوشت گوسفندی، گوجه‌فرنگی، نخود، لوبیای سفید، پیاز، گوجه‌فرنگی، رب گوجه‌فرنگی، لیموعمانی، فلفل، زردچوبه و نمک درست می‌شود که مجموعا یک غذای مقوی و مفید را به‌وجود می‌آورند. یکی از مقوی‌ترین مواد تشکیل‌دهنده آبگوشت، نخود است. نخود به هضم غذا کمک کرده و سرشار از آهن است و سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کند. هم‌چنین نخود برای سلامت چشم، قلب و زیبایی پوست مفید است. همان‌طور که از اسم آبگوشت هم پیداست، اصلی‌ترین ماده تشکیل‌دهنده این غذا گوشت است که برای تهیه آن معمولا از گوشت گوسفندی استفاده می‌کنند که منبع غنی از پروتئین، مواد معدنی، ویتامین‌ها، آهن و روی است. به همین دلیل مصرف این گوشت به رشد ماهیچه‌ها کمک می‌کند. گوجه‌فرنگی سرشار از آنتی‌اکسیدان است و با پخته شدن، آنتی‌اکسیدان آن هم بیش‌تر می‌شود. هم‌چنین گوجه‌فرنگی کم‌کالری و کم چربی است و دارای مقادیری از پروتئین و فیبر است. لیمو عمانی هم که درواقع همان لیموترش خشک شده است، چربی‌های آبگوشت را به خود می‌گیرد. بنابراین بهتر است از خوردن لیمو عمانی آبگوشت خودداری کنید.

دنبه

دنبه قسمتی از چربی بدن گوسفند است که معمولا در پشت حیوان در نزدیکی دم آن قرار دارد. بعضی‌ها در دیزی دنبه می‌ریزند و معتقدند دیزی بدون دنبه مزه‌ای ندارد. دنبه ماده‌ غذایی است که دو روی متفاوت دارد و هم‌چنان که برای عده‌ای مضر است برای بعضی از افراد مفید است. اگر سیستم بدنی فرد به خوبی عمل کند و مشکل خاصی در سلامت بدن خود نداشته باشد، بدن او می‌تواند چربی دنبه را حل کند. از لحاظ طب سنتی هم، دنبه و روغن آن برای بدن مفید است. در طب سنتی مواد غذایی بر اساس طبیعت گرم و سرد تقسیم‌بندی می‌شوند که مواد غذایی گرم با بدن انسان سازگارتر است. دنبه و روغن آن هم دارای طبیعت گرم هستند و به همین جهت از نظر طب سنتی برای بدن مفید است. البته مصرف زیاد دنبه برای افرادی که سیستم هاضمه آن‌ها دچار مشکل است، مضر است. مفید یا مضر بودن دنبه بستگی به سلامت بدن شخص و میزان تحرک و فعالیت‌های روزمره او دارد. برای مثال ناهار برای یک کشاورز اگر دیزی با دنبه باشد، یک وعده پرخاصیت و مقوی است. اما ممکن است برای شخصی که سبک زندگی مدرن دارد و فعالیت‌ فیزیکی کمی دارد، این غذا سنگین باشد.

مشاهده موضوع پیشنهادی  خواص کلم بروکلی خام و پخته | کلم بروکلی ضد سرطان

طرز تهیه دیزی

برای تهیه یک آبگوشت جاافتاده و خوشمزه، از شب قبل نخود و لوبیا را بگذارید تا خیس شود و چندبار آب آن را عوض کنید تا نفخ آن گرفته شود. پیاز را خرد کرده و در روغن تفت دهید تا طلایی رنگ شود. سپس گوشت‌ها را به آن اضافه کنید و بگذارید تا رنگ آن عوض شود و از حالت خامی درآید. سپس آب جوش را به گوشت‌ها اضافه کنید. گوجه‌فرنگی و نخود و لوبیای سفید خیسانده شده را هم به آن اضافه کنید. در قابلمه یا تابه‌ای دیگر مقداری رب گوجه‌فرنگی را تفت دهید و به آن اضافه کنید. بعد از حدود نیم ساعت سیب‌زمینی‌ها را پوست بگیرید و در آبگوشت بیندازید. می‌توانید سیب‌زمینی را با پوست در آبگوشت بندازید فقط حسابی آن را بشویید. شعله را کم کنید و از شعله ‌پخش‌کن استفاده کنید تا آبگوشت با حرارت کم پخته شود و جا بیفتد. بعد از اینکه گوشت نیم‌پز شد به آن لیموعمانی، نمک و فلفل سیاه اضافه کنید. بعد از اینکه آبگوشت پخته شد، محتویات داخل آن مثل گوشت، نخود و لوبیا و سیب‌زمینی را خارج کنید و بکوبید.

روش خوردن آبگوشت

آبگوشت خوردن هم آداب و رسوم خاص خودش را دارد. آبگوشت باید درظرف مخصوص به خود که همان دیزی نام دارد و معمولا در نوع سنگی، سفالی و مسی است، پخته شده و میل شود. البته این روزها از این ظرف‌ها کمتر استفاده می‌شود و آبگوشت را در قابلمه‌های معمولی یا زودپز می‌پزند. در این حالت هم برای سرو آن می‌توان از کاسه‌های سفالی و مسی استفاده کرد، البته کاسه‌های چینی گل‌سرخی هم به خاطر قدیمی بودنشان برای خوردن آبگوشت مناسب است. برای خوردن آبگوشت محتویات داخل آن را از قابلمه جدا کنید و بکوبید. آبگوشت را هم در کاسه‌هایی که گفته شد برای هرشخص جداگانه ریخته و داخل آن نان سنگک یا نان خشک را تکه تکه کرده و بریزید. اصطلاحا به انجام این کار تلیت کردن می‌گویند. بعد از اینکه آبگوشت تلیت شده میل شد، نوبت خوردن گوشت‌کوبیده می‌رسد. گوشت‌کوبیده را بهتر است همراه با پیاز و نان سنگگ  خورد.

همراه با آبگوشت چه بخوریم؟

آز آنجایی که ماده اصلی این غذا گوشت است، بهتر است آن را همراه با ماست یا دوغ نخوردید چراکه آهن موجود در گوشت با کلسیم ماست و دوغ در حالت رقابتی قرار می‌گیرند و سرانجام کلسیم جذب بدن شده اما آهن جذب نمی‌شود. از طرفی هم ماست و دوغ به فرد احساس خواب‌آلودگی می‌دهد و آبگوشت هم به تنهایی غذای سنگینی است و ترکیب این دو باهم فرد را خواب‌آلودتر و خسته‌تر می‌کند. از آنجایی که بلافاصله خوابیدن بعد از خوردن غذا برای هضم غذا مضر است، پس پیشنهاد می‌شود آبگوشت را همراه با ترشی و سبزی به جای ماست میل کنید.

همان‌طور که پیش‌تر هم اشاره شد، آبگوشت یا دیزی غذای سنتی ایرانی است که خواص زیادی هم دارد. این غذای خوشمزه و لذیذ معمولا در جمع‌های خانوادگی خورده می‌شود اما از آنجایی که امروزه رفت و آمدها  کم‌تر شده است، ممکن است فرصت خوردن این‌طور غذاها کم‌تر فراهم شود. اگر شما هم هوس یک دیزی خوشمزه کردید، می‎توانید با استفاده از سامانه سفارش آنلاین غذای ریحون دیزی سفارش بدید.

 

 

آبگوشت‌خورها
امتیاز شما :

نیلوفر سعیدی هستم؛ دانش‌آموخته رشته مطالعات‌فرهنگی و رسانه از مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تهران و دوره کارشناسی رو هم در دانشگاه علامه طباطبایی، روابط عمومی خوندم. بیشتر پژوهش‌های دانشگاهی‌ رو درباره مصرف و سبک زندگی انجام دادم. در حال حاضر پرسونای بخش بازاریابی شرکت ریحون هستم و در ویدیوهایی که ریحون برای شبکه‌های اجتماعی می‌سازه، بازی می‌کنم.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*
*